Feiten en fabels over biologisch eten

Feiten en fabels over biologisch eten

Het biologische dieet

Steeds meer mensen houden zich bezig met hun gezondheid. De ene verdiept zich in een koolhydraatarm dieet, de ander wil vegetariër worden of koopt alleen nog producten van biologische herkomst. Door de jaren heen wordt er steeds meer om de gezondheid van de aarde gegeven en wordt biologisch eten steeds populairder.

Biologisch eten zou zorgen voor een lagere CO2 uitstoot, dus voor een vermindering van de opwarming van de aarde. Ook schijnt biologisch eten gezonder te zijn, omdat bestrijdingsmiddelen gevaarlijk zijn voor de gezondheid. Wat is hier allemaal van waar en wat niet?

Pesticiden op producten in de Nederlandse supermarkten zijn gevaarlijk

Er zijn strenge normen voor de resten van bestrijdingsmiddelen die op de groente en fruit mogen zitten. De kleine door de wet toegestane hoeveelheden pesticiden in eten zijn niet gevaarlijk voor gezondheid.

Om onze gewassen te beschermen tegen ziekten, plagen en onkruid worden bestrijdingsmiddelen gebruikt. Er kunnen resten van pesticiden op groente en fruit zitten. In de wet is vastgelegd, wat de maximale hoeveelheid rest bestrijdingsmiddelen is die op het product mag zitten. Dit is vastgelegd voor meer dan 200 verschillende bestrijdingsmiddelen en  gedaan om te voorkomen dat iemand te veel binnenkrijgt. De toelating van bestrijdingsmiddelen is geregeld in Europese en Nederlandse wetgeving. In Nederland is dit de Wet Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden. Hier moeten alle telers zich aan houden.

In de Nederlandse supermarkten loop je dus geen gevaar om te veel binnen te krijgen en is het dus niet slecht voor je gezondheid. De kans dat de resten van de pesticiden een gevaar voor de gezondheid vormt, is heel erg klein. Dit is dan ook goed onderzocht door het RIVM. De gezondheidsvoordelen van groente en fruit is zo groot, dat het beter is om het wel te eten (met mogelijke resten van pesticiden), dan helemaal geen groente en fruit te eten.

Biologisch eten is beter voor het milieu

Ja, het verlaagt de uitstoot van broeikasgassen, zorgt voor biodiversiteit en het is beter voor het welzijn van de dieren.

Gemiddeld heeft de biologische productie van gewassen ongeveer 36% minder uitstoot van broeikasgassen per hectare (Niggli, 2009). Daarnaast worden er bij biologische landbouw geen kunstmest en synthetische bestrijdingsmiddelen. Door wisselteelt en plantkeuze raakt de bodem niet uitgeput, het bodemleven is gezonder en gevarieerder en er is meer biodiversiteit (Milieu Centraal, z.d.).

Ook heeft de ruimte die dieren krijgen invloed op de broeikasgasemissies van de vleesproductie, omdat het de efficiëntie waarmee de dieren het voedsel omzetten in gewicht. Als de dieren meer ruimte en beweging krijgen, verbruiken ze meer energie. Bovendien worden bij de biologische veehouderij de dieren genetisch doorgefokt op groei en voerconversie (Oenema, 2010). Op landgebruik scoort biologisch wat slechter, omdat er meer grond nodig is om dezelfde hoeveelheid te produceren. Maar daar staat tegenover dat het land dát gebruikt wordt, een rijkere bodem en meer biodiversiteit heeft (Milieu Centraal, z.d.).

Onderzoek in de VS

De EWG (De Environmental Working Group) is een Amerikaanse activistische groep die gespecialiseerd is in onderzoek op het gebied van landbouwsubsidies, giftige chemicaliën, verontreinigende drinkwater en bedrijfsverantwoordelijkheid.

Elk jaar doet de EWG onderzoek naar potentieel schadelijke chemische bestrijdingsmiddelen op verse groente en fruit. Aan de hand van dit onderzoek maken ze elk jaar twee lijsten met de ‘vieste’ en de ‘schoonste’ groente- en fruitsoorten, genaamd de Dirty Dozen en de Clean Fifteen.

Het United States Department of Agriculture, vaak afgekort tot USDA, is het ministerie van Landbouw in de Verenigde Staten. Het doel van het ministerie is het ontwikkelen en uitvoeren van beleid op het gebied van akkerbouw, veeteelt, voeding en natuurbeheer.

”Of het nu biologisch of conventioneel geteeld is, fruit en groenten zijn essentiële componenten van een gezond dieet”, aldus het USDA.

Veel gewassen bevatten potentieel schadelijke pesticiden, zelfs na wassen, schillen of schrobben. Aangezien de besmetting met pesticiden per gewas verschilt, is het belangrijk om te begrijpen welke items het meest of het minst besmet zijn.

De Dirty Dozen

Uit het onderzoek van de EWG in 2020 blijkt dat bijna 70 procent van de verse producten die in de Verenigde Staten worden verkocht, resten bevat van potentieel schadelijke chemische bestrijdingsmiddelen. In de onderstaande lijst zie je de groente- en fruitsoorten die de meeste pesticiden resten bevatten na het wassen met water, dit zijn de Dirty Dozen.

Dirty Dozen voor 2020:

  • Aardbeien
  • Spinazie
  • Boerenkool
  • Nectarines
  • Appels
  • Druiven
  • Perziken
  • Kersen
  • Peren
  • Tomaten
  • Selderij
  • Aardappelen

De Clean Fifteen

In de onderstaande lijst vind je groente- en fruitsoorten die het ‘schoonst’ bleken en dus de minste pesticiden resten bevatten na het wassen met water, dit zijn de Clean Fifteen.

Clean Fifteen voor 2020:

  • Avocado’s
  • Maïs
  • Ananas
  • Uien
  • Papaja
  • Doperwten (bevroren)
  • Aubergines
  • Asperges
  • Bloemkool
  • Cantaloupes
  • Broccoli
  • Champignons
  • Kool
  • Honing meloen
  • Kiwi

Uit onderzoek is nog niet gebleken dat pesticiden schadelijk zijn voor de gezondheid, maar als je je fijner voelt bij een biologisch dieet, kan je dus het beste de producten van de ‘Dirty Dozen’ vervangen voor biologische producten.

Biologisch eten is gezonder dan normaal eten

Het is niet aangetoond dat biologisch voedsel gezonder is dan niet-biologisch voedsel. Onderzoek naar verschillende producten heeft laten zien dat biologische producten in het algemeen minder resten van bestrijdingsmiddelen bevatten en soms minder nitraat dan niet-biologische producten. In sommige biologische producten zijn hogere gehaltes gemeten aan vitamine C, mineralen en bioactieve stoffen (Voedingscentrum, z.d.).

Zelf heb ik een aantal jaar geleden onderzocht of biologische tomaten gezonder waren dan ‘normale’ tomaten. Hierbij heb ik door middel van labonderzoek het verschil in de hoeveelheid vitamine C onderzocht. Hier uit bleek dat hier geen significant verschil was en dat de biologische tomaten dus niet gezonder uit de test kwam qua voedingswaardes.

Al met al, is het niet perse beter voor je gezondheid om biologisch te eten. Als jij het belangrijk vindt om extra aandacht te geven aan het onderhouden van de aarde, het milieu, de biodiversiteit en de dieren, is het kopen van biologische voedingsmiddelen een goede keuze.

Literatuurlijst

Bernstein, M., Insel, P., McMahon, K., Ross, D. (2017). Nutrition. Burlington: Jones and Bartlett.

EWG Science Team (25 maart, 2020). 99 Percent of Non-Organic Raisins Tainted With at Least Two Chemicals. Geraadpleegd op 26 mei 2020, van https://www.ewg.org/foodnews/summary.php

Gezondheidsraad (2015). Richtlijnen goede voeding 2015.

Milieu Centraal. (z.d.). Biologisch voedsel. Geraadpleegd op 4 mei 2020, van https://www.milieucentraal.nl/milieubewust-eten/biologisch/

Niggli, U., Fließbach, A., Hepperly, P., & Scialabba, N. (2009). Low greenhouse gas agriculture: mitigation and adaptation potential of sustainable farming systems. Ökologie & Landbau, 141, 32-33.

Oenema, O., Bikker, P., van Harn, J., Smolders, E. A. A., Sebek, L. B., Berg, M., … & Westhoek, H. J. (2010). Quickscan opbrengsten en efficiëntie in de gangbare en biologische akkerbouw, melkveehouderij, varkenshouderij en pluimveehouderij: deelstudie van project ‘Duurzame Eiwitvoorziening’ (No. 182). Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu.

Voedingscentrum. (z.d.). Is biologisch eten gezonder? Geraadpleegd op 4 mei 2020, van https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/gezonde-voeding-en-voedingsstoffen/is-biologisch-eten-gezonder.aspx

Hi, ik ben Esmee. Ik ben student Voeding & Diëtetiek en ik houd van gezond eten, koken, bakken, sporten, creatief bezig zijn en reizen. De komende tijd zullen er interessante artikelen over voedingsgerelateerde onderwerpen verschijnen op de blog. Ook zal ik gaan helpen met receptonwikkeling en bereken ik alle voedingswaardes van de recepten op de blog. Veel leesplezier!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *