Prikkelbare Darm Syndroom

Prikkelbare Darm Syndroom

PDS

Het Prikkelbare Darm Syndroom, kort PDS, is een veel voorkomende chronische darmaandoening. Er is niet bekend hoeveel mensen het precies hebben in Nederland, omdat veel mensen hun klachten niet laten onderzoeken. Wel is er een schatting gedaan; zo’n 5 tot 15% van de Nederlanders heeft last van deze aandoening. Zo heeft ook Judith hier mee te maken.

Er is nog weinig bekend over deze aandoening, terwijl erg veel mensen kampen met vervelende klachten. Met het schrijven van deze blogpost wil ik PDS extra onder de aandacht brengen. En wellicht kun je er tips opdoen om zelf minder klachten te ervaren.

Wat is het?

Wanneer je last hebt van het Prikkelbare Darm Syndroom, is er sprake van een verstoring van de functie van het maag-darmkanaal. In feite worden je darmen (vooral de dikke darm) erg geprikkeld door het eten van bepaald voedsel of een andere onderliggende oorzaak. Hierdoor ontstaan vervelende klachten, zoals buikpijn en krampen. Ook hebben mensen met PDS vaak last van diarree of juist ontstopping, gasvorming en een opgezette buik. De meest genoemde en vervelendste klacht is vaak de hevige pijn.

Diagnose

Bij het Prikkelbare Darm Syndroom heb je klachten aan het maag-darmstelstel, zonder aantoonbare onderliggende ziekte. Wel is bekend dat bij PDS de darm vaak te weinig of te veel bewegingen maakt, waardoor klachten en pijn ontstaat. Wanneer er onderzoek gedaan wordt naar de klachten en dit geen afwijkingen aan de darm aantoont, wordt de diagnose PDS gesteld. De diagnose wordt dus gesteld door middel van het uitsluiten van ziektes en afwijkingen. Het is dus een beetje een restcategorie met ook verschillende mogelijke klachten en oplossingen.

Oorzaken

Ook over de oorzaken van het Prikkelbare Darm Syndroom is weinig bekend. Wel weten we dat de volgende dingen de klachten kunnen verergeren.

Mogelijke voedings- en leefstijl gerelateerde oorzaken zijn:

  • Het eten van te weinig vezels, hierdoor wordt de ontlasting te hard of juist te zacht. Dit kan zorgen voor opstopping of diarree.
  • Te weinig vocht binnenkrijgen, hierdoor kan ontstopping ontstaan.
  • Te veel oplosbare vezels eten, die voorkomen in bijvoorbeeld ui, kool en knoflook. Deze producten kunnen de darm erg prikkelen als je hier gevoelig voor bent. Dit kan zorgen voor gasvorming, buikpijn en krampen.
  • Te weinig beweging kan zorgen voor een slechte werking van het maag-darm stelstel, met bijvoorbeeld als gevolg ontstopping.
  • Een voedselintolerantie, zoals gluten of lactose-intolerantie.

Mogelijke psychosociale oorzaken zijn:

  • Stress en angst
  • Onregelmatig leven
  • Slecht slapen
  • Slechte verbinding tussen de hersenen en darmen

Een andere oorzaak PDS kan zijn dat het ontstaat ten gevolge van een maagdarminfectie of bij ontstekingen door ziektes aan het maagdarmstelsel, zoals bij de ziekte van Crohn. Ook wordt er gedacht aan erfelijke aanleg als oorzaak, maar ook dit is nog niet bewezen.

Behandeling

Helaas is er nog steeds weinig bekend over PDS en dit maakt de behandeling erg moeilijk en voor bijna iedereen verschillend. De behandelingen die er zijn, zijn dan ook gericht op het verlichten van de symptomen en klachten.

Medicijn

Er is geen medicijn voor het Prikkelbare Darm Syndroom, maar je kunt wel de symptomen en klachten verlichten met behulp van medicatie. Zo kan je bijvoorbeeld diarree-remmers gebruiken om de diarree te verminderen. Medicatie die kan helpen tegen voorstopping zijn bijvoorbeeld bulkvormers, vochtbinders of Linaclotide. Ook worden er vaak pijnstillers voorgeschreven om de buikkrampen en buikpijn een beetje te verlichten.

FODMAP-dieet

Het is onderhand duidelijk dat voeding voor veel mensen een grote rol speelt bij het ontstaan van PDS. Bepaalde voedingsmiddelen kunnen hun klachten verminderen of verergeren. Dit is voor iedereen verschillend, daarom volgen veel mensen onder begeleiding van een diëtist het FODMAP-dieet. Dit dieet is ontwikkeld in Australië en wordt daar ook veel toegepast. Ook in Nederland wordt dit dieet steeds bekender en veel mensen hebben hier baat mee.

FODMAPS zijn kleine moleculen die voorkomen in bepaald voedsel en niet of slecht op worden genomen in de dunne darm. Hierdoor komen ze in de dikke darm terecht en worden ze gefermenteerd door darmbacteriën. Bij dit proces komt gas vrij. Mensen met PDS kunnen hierdoor een opgeblazen gevoel of last van winderigheid krijgen. Ook wordt er meer vocht aangetrokken in de darm, door deze onverteerbare vezels. Hier kan diarree door ontstaan. Andere gevolgen zijn hevige buikpijn en buikkrampen. Gezonde mensen hebben normaal gesproken geen last van deze klachten en kunnen gewoon FODMAPS eten. 

Om deze vervelende klachten bij mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom te voorkomen, wordt het FODMAP dieet soms aanbevolen. Bij dit dieet elimineer je alle producten in je voeding die deze moleculen bevatten. Vervolgens ga je deze producten langzaam aan, stuk voor stuk weer introduceren in je eetpatroon. Hierdoor kan je erachter komen voor welke producten jij gevoelig bent. Deze producten kan je dan in de toekomst vermijden en hierdoor zouden klachten en symptomen af kunnen nemen.

Een deel van de mensen met PDS heeft coeliakie (glutonintolerantie) of glutensensitiviteit. In het eerste geval wordt de darmwand echt beschadigd. Bij sensitiviteit is dat niet het geval, maar zijn mensen gevoelig voor gluten en kan minder gluten eten helpen bij de klachten. Ook dit kun je bij een FODMAP dieet uitvinden.

Overige middelen en therapieën

  • Probiotica is een grote hoeveelheid goede bacteriën die er voor kunne zorgen dat de darmwerking verbeterd wordt. Hierdoor zouden de klachten kunnen verminderen. Het is verkrijgbaar in de supermarkt in drankvorm en in tablet- of capsulevorm. De werking hiervan is nog niet bewezen. Ook vind je probiotica in gefermenteerde groenten (zuurkool, kimchi etc) en drankjes als kombucha en keffir. Let er op dat kombucha wel vrij veel suiker kan bevatten.
  • Pepermuntolie kan er voor zorgen dat gladspierweefsel ontspant en zo ook in de darm. Sommige mensen hebben hier baat bij, met als gevolg vermindering van de klachten van PDS.
  • Hypnotherapie kan spanning en stress verminderen. Vaak heeft dit invloed op de klachten die mensen met PDS ervaren.

Hulp

Heb jij ook vaak last van je darmen en heb je het idee dat er meer aan de hand is? Voel je niet teveel en maak gerust een afspraak bij de dokter of de diëtist om hier meer verdieping in te krijgen. Daarnaast vind je op My Foodblog tal van darmvriendelijke en glutenvrije recepten!

Literatuurlijst

Camilleri, M., & Choi, M. G. (1997). Irritable bowel syndrome. Alimentary pharmacology & therapeutics, 11(1), 3-15.

Carroccio, A., Iacono, G., Cottone, M., Di Prima, L., Cartabellotta, F., Cavataio, F., … & Notarbartolo, A. (2003). Diagnostic accuracy of fecal calprotectin assay in distinguishing organic causes of chronic diarrhea from irritable bowel syndrome: a prospective study in adults and children. Clinical chemistry, 49(6), 861-867.

Didari, T., Mozaffari, S., Nikfar, S., & Abdollahi, M. (2015). Effectiveness of probiotics in irritable bowel syndrome: updated systematic review with meta-analysis. World journal of gastroenterology: WJG, 21(10), 3072.

Drossman, D. A., McKee, D. C., Sandler, R. S., Mitchell, C. M., Cramer, E. M., Lowman, B. C., & Burger, A. L. (1988). Psychosocial factors in the irritable bowel syndrome: a multivariate study of patients and nonpatients with irritable bowel syndrome. Gastroenterology, 95(3), 701-708.

Halmos, E. P., Power, V. A., Shepherd, S. J., Gibson, P. R., & Muir, J. G. (2014). A diet low in FODMAPs reduces symptoms of irritable bowel syndrome. Gastroenterology, 146(1), 67-75.

Lahiff, C., Safaie, P., Awais, A., Akbari, M., Gashin, L., Sheth, S., … & Cheifetz, A. S. (2013). The Crohn’s disease activity index (CDAI) is similarly elevated in patients with Crohn’s disease and in patients with irritable bowel syndrome. Alimentary pharmacology & therapeutics, 37(8), 786-794.

MLDS. (z.d.). Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of Spastische Darm. Geraadpleegd op 5 juni 2020, van https://www.mlds.nl/chronische-ziekten/pds-prikkelbare-darm-syndroom/

Olden, K. W. (2002). Diagnosis of irritable bowel syndrome. Gastroenterology, 122(6), 1701-1714.

Pittler, M. H., & Ernst, E. (1998). Peppermint oil for irritable bowel syndrome: a critical review and metaanalysis. The American journal of gastroenterology, 93(7), 1131-1135.

Spiller, R., & Garsed, K. (2009). Postinfectious irritable bowel syndrome. Gastroenterology, 136(6), 1979-1988.

Talley, N. J., Zinsmeister, A. R., Van Dyke, C. A. R. O. L., & Melton, L. J. (1991). Epidemiology of colonic symptoms and the irritable bowel syndrome. Gastroenterology, 101(4), 927-934.

van Tilburg, M. A., Zaki, E. A., Venkatesan, T., & Boles, R. G. (2014). Irritable bowel syndrome may be associated with maternal inheritance and mitochondrial DNA control region sequence variants. Digestive diseases and sciences, 59(7), 1392-1397.

Vazquez–Roque, M. I., Camilleri, M., Smyrk, T., Murray, J. A., Marietta, E., O’Neill, J., … & Burton, D. (2013). A controlled trial of gluten-free diet in patients with irritable bowel syndrome-diarrhea: effects on bowel frequency and intestinal function. Gastroenterology, 144(5), 903-911.

Whitehead, W. E., Palsson, O., & Jones, K. R. (2002). Systematic review of the comorbidity of irritable bowel syndrome with other disorders: what are the causes and implications?. Gastroenterology, 122(4), 1140-1156.

Hi, ik ben Esmee. Leuk dat je dit leest! De komende 10 weken zal je mij af en toe voorbij zien komen, omdat ik de nieuwe stagiaire ben van My Foodblog. Ik ben student Voeding & Diëtetiek en ik houd van gezond eten, koken, bakken, sporten, creatief bezig zijn en reizen. De komende tijd zullen er interessante artikelen over voedingsgerelateerde onderwerpen verschijnen op de blog. Ook zal ik gaan helpen met receptonwikkeling en andere leuke zaken. Ik hoop dat jullie het net zo leuk vinden als ik en tot snel!

2 responses to “Prikkelbare Darm Syndroom

  • Ankie

    Ik ben heel benieuwd naar recepten, ik heb pds en vind het moeilijk variatie in mijn voeding te brengen.

    Beantwoorden
    • Judith Pagrach

      Dag Ankie, volg je een low FODMAP dieet? Voor iedereen met PDS kunnen de ‘triggers’ anders zijn. Wat mijzelf heeft geholpen is minder gluten, minder suiker & vet, weinig tot geen koffie en geen varkensvlees (inmiddels helemaal geen vlees en volgens mij is dat nog beter ;-)). Kijk dus eens bij de glutenvrije recepten en de vegetarische recepten of als je zelf weet wat je triggers zijn, kun je de recepten die hieraan voldoen op de site vinden. Heb je nog moeite met het vinden van je triggers, dan zou ik vooral een afspraak bij een dietist aanraden die met jou kan kijken naar een eliminatiedieet wat je gaat helpen om te ontdekken wat voor jou werkt. Veel succes!

      Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *