Zijn E-nummers ongezond?

Zijn E-nummers ongezond?

Als we op het etiket kijken van onze voeding, zien we tegenwoordig zoveel nummers en cijfertjes dat we in twijfel gaan trekken of dit nu wel zo gezond is. Veel mensen zijn bang dat E-nummers gevaarlijk zijn voor onze gezondheid. Krijgen E-nummers ten onrechte een slechte naam? Omdat er onduidelijkheid heerst over dit onderwerp, leek het mij leuk om hier eens een blogpost over te schrijven, waarin ik uitzoek wat de waarheid achter E-nummers is en zijn e-nummers nou echt ongezond?

Wat zijn E-nummers?

In principe zijn het stofjes die we toevoegen aan een voedingsmiddel om een eigenschap te verbeteren. Zo heb je kleurstoffen, om het product bijvoorbeeld een frissere of aantrekkelijkere kleur te geven. Smaakversterkers voegen we toe om de smaak van een product te verbeteren. Om een product langer houdbaar te maken, voegen we vaak conserveermiddelen toe. Deze stofjes zijn niet altijd gemaakt in de fabriek, maar komen ook voor in de natuur. Een ander woord voor E-nummers is additieven. E-nummers hebben geen voedingswaarde, je krijgt er dus geen extra calorieën van binnen.

Is het veilig?

Een producent is altijd verplicht om de naam van het toegevoegde stofje op de verpakking te zetten. Je kan dus op elk etiket terugvinden welke kleurstoffen, smaakversterkers en conserveermiddel er toegevoegd zijn aan een voedingsmiddel. Maar hoe weet je nou of dit niet gevaarlijk voor je is?

Hier zorgt de Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) voor. Alle stofjes die we toe mogen voegen aan levensmiddelen in de Europese Unie, zijn vastgelegd in de wet door de Europese commissie. Om in deze wet te komen, moeten de stofjes een lange procedure ondergaan. Zo een stofje komt natuurlijk niet zomaar in de wet, want het gaat om de gezondheid van de bevolking.

Tijdens het traject letten we op meerdere dingen. Het belangrijkste is dat de stof niet schadelijk mag zijn voor de gezondheid en dat we ze veilig kunnen gebruiken. Er gaat dus lang wetenschappelijk onderzoek aan vooraf voor iets wordt goedgekeurd. In de wet staat in welke producten we een toevoeging mogen gebruiken en hoeveel we maximaal aan producten mogen toevoegend. Additieven hebben altijd een functie in een voedingsmiddel. Dit kan je stiekem al zien aan het nummer. De kleurstoffen hebben nummers tussen 100 en 200, de conserveermiddelen en de voedingszuren vind je tussen de 200 en de 300 en tussen de 300 en de 400 de antioxidanten en voedingszuren.

Eisen

Pas als een stofje aan de volgende vier voorwaarden voldoet, noemen we het een E-nummer.

  1. Er is voldoende technische noodzaak voor het gebruik aangetoond
  2. Het nagestreefde doel kan niet met andere economisch en technisch verantwoorde methoden worden bereikt
  3. Het voorgestelde gebruik en de hoeveelheden vormen geen gevaar voor de gezondheid
  4. Het gebruik ervan misleidt de consument niet

Door de eisen waar additieven aan moeten voldoen, weten we dat E-nummers niet ongezond zijn.

Wél gevaarlijk?

Er gaan verhalen rond dat E-nummers ongezond zijn en dus gevaarlijk zijn voor onze gezondheid. Deze verhalen zijn gebaseerd op verkeerde conclusies en onzorgvuldige onderzoeken. Een voorbeeld hiervan is dat een onderzoek de effecten van de stoffen op onze gezondheid beschreef, bij een hele hoge dosering, gemeten bij dierproeven. Zulke hoge doseringen krijgen wij niet binnen, zelfs niet als je heel veel van een bepaald product eet. Het EFSA heeft de wet zo gemaakt, dat het niet mogelijk is om een overdosering van een E-nummer binnen te krijgen. Sommige mensen willen E-nummers liever vermijden. Vanuit gezondheidsoogpunt is dit niet nodig want producten met E-nummers kun je veilig eten, maar er is ook niets op tegen.

Waarschuwingen op het etiket

Er zijn mensen die overgevoelig zijn voor bepaalde E-nummers, dus die kunnen ze beter wél vermijden. Dit geldt voor mensen met PKU of een overgevoeligheid voor sulfiet.

Op producten met aspartaam (E951 en E962) staat voor mensen met de aandoening PKU de waarschuwing “bevat aspartaam (een bron van fenylalanine)” of “bevat een bron van fenylalanine”.

Op producten met meer dan 10 mg per kilo of 10 mg per liter zwaveldioxide (E220) of sulfiet, staat sulfiet dikgedrukt op het etiket in de ingrediëntenlijst.

Daarnaast is er aandacht voor producten met de volgende kleurstoffen: tartrazine (E102), chinolinegeel (E104), oranjegeel S (E110), azorubine, karmozijn (E122), ponceau 4R, cochenillerood A (E124) of allurarood AC (E129).

e-nummers in de vorm van kleurstoffen - ongezond?
Over sommige kleurstoffen is nog geen consensus

Er is discussie rondom de zogenaamde azo-kleurstoffen en de invloed ervan op hyperactiviteit bij kinderen. Onderzoek bewijst dit nog niet, maar uit voorzorg wordt er toch een waarschuwing op het etiket gezet bij producten met deze stoffen. Of dit E-nummer ongezond is weten we dus nog niet.

Hoe worden E-nummers gemaakt?

E-nummers maken we op heel veel verschillende manieren, zo zijn er natuurlijke en onnatuurlijke additieven.

Bepaalde kleurstoffen halen we uit planten, struiken en bomen. De zoetstof steviolglycosiden, ook wel bekend als Stevia poeder, winnen we uit de Stevia plant. Stevia zorgt voor een zoete smaak zonder (of in combinatie met minder) suiker. Andere additieven winnen we juist uit gesteentes. De witte kleurstof calciumcarbonaat, halen we bijvoorbeeld uit kalksteen.

Natuurlijke en onnatuurlijke E-nummers

Ook hebben sommige E-nummers een dierlijke oorsprong. Het bindmiddel gelatine, komt van varkensvet of de rode kleurstof E120 wordt gemaakt van schildluizen. Daarom eten vegetariërs, veganisten of mensen met een bepaald geloof bepaalde producten met dierlijke E-nummers soms niet.

Sommige E-nummers halen we uit planten en dieren, maar maken we vervolgens kunstmatig in de fabriek. Glutamaat is een smaakversterker en maken we in de fabriek op een natuurlijke manier. Door bacteriën toe te voegen aan suikers, maken we door middel van fermentatie glutamaat.

Een voorbeeld van onnatuurlijke, ook wel synthetische additieven, zijn azo-kleurstoffen. Deze worden kunstmatig gemaakt en komen niet voor in de natuur. Deze E-nummers zijn niet ongezond in vergelijking met natuurlijke E-nummers.

Conclusie

Al met al, is dus niet bewezen dat additieven in voedingsmiddelen schadelijk zijn voor onze gezondheid en kunnen we niet zeggen dat E-nummers ongezond zijn. De Europese autoriteit voor voedselveiligheid zorgt ervoor dat een stofje alleen een E-nummer wordt als het voldoet aan de eisen. Deze eisen waarborgen onze gezondheid. Heb je nog vragen over dit onderwerp? Stel ze dan gerust hieronder bij de reacties!

Meer lezen over voeding? Misschien vind je deze feiten en fabels over voeding wel leuk? Of alles over vitamines?

Literatuurlijst

Bernstein, M., Insel, P., McMahon, K., Ross, D. (2017). Nutrition. Burlington: Jones and Bartlett.

Conners, C. K. (2012). Food additives and hyperactive children. Springer Science & Business Media.

Europese Commissie (2001). VERORDENING (EG) Nr. 178/2002 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD.

Europese Commissie. (2007). Verslag van de commissie aan het Europees parlement en de raad over de stand van de herbeoordeling van levensmiddelenadditieven. Geraadpleegd op 14 mei 2020 van, https://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/1/2007/NL/1-2007-418-NL-F1-1.Pdf

Lemus-Mondaca, R., Vega-Gálvez, A., Zura-Bravo, L., & Ah-Hen, K. (2012). Stevia rebaudiana Bertoni, source of a high-potency natural sweetener: A comprehensive review on the biochemical, nutritional and functional aspects. Food chemistry, 132(3), 1121-1132.

Lucas, C. D., Hallagan, J. B., & Taylor, S. L. (2001). The role of natural color additives in food allergy. Advances in food and nutrition research, 43, 195-216.

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (z.d.). Over additieven en E-nummers. Geraadpleegd op 14 mei 2020, van https://www.nvwa.nl/onderwerpen/additieven-in-levensmiddelen/over-additieven-en-e-nummers

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. (2019). Handboek additieven voor levensmiddelenfabrikanten.

Overheid. (2019). Warenwetbesluit informatie levensmiddelen.

World Health Organization. (2011). Evaluation of certain food additives and contaminants. World Health Organization technical report series, (966), 1.

Hi, ik ben Esmee. Ik ben student Voeding & Diëtetiek en ik houd van gezond eten, koken, bakken, sporten, creatief bezig zijn en reizen. De komende tijd zullen er interessante artikelen over voedingsgerelateerde onderwerpen verschijnen op de blog. Ook zal ik gaan helpen met receptonwikkeling en bereken ik alle voedingswaardes van de recepten op de blog. Veel leesplezier!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *